Styczeń

zimowy pejzaż skansenu

„Styczeń rok stary z nowym styka, czasem zimnem do kości przenika, czasem w błocie utyka”.
Styczeń to pierwszy miesiąc roku, według kalendarza gregoriańskiego. Powszechnie przyjmuje się, że nazwa tego miesiąca pochodzi od wyrażenia „stykać”, co oznacza, że stary rok styka się z nowym, jeden miesiąc z drugim. Jest to czas przejściowy między jednym rokiem a drugim, miesiąc płynnego przejścia w nowy rok. Słowo styczeń, bywało też powiązane z czasownikiem „stygnąć”. W miesiącu tym, zazwyczaj występowały mrozy i było bardzo zimno, więc wszystko szybko stygło.

Ludowym określeniem stycznia była nazwa „tyczeń”. Nawiązywała ona do prac i czynności gospodarczych wykonywanych w tym czasie. Mianowicie, z początkiem roku gospodarze zbierali bądź wycinali kawałki drewna, z których sporządzali tyki. Służyły one potem jako podpora lnu, czy roślin strączkowych. Ściętymi kawałkami drewna, ogrzewano się także w czasie mroźnych, zimowych wieczorów. Staropolskim odpowiednikiem tej nazwy był również „sieczeń”, czyli czas wysiekania drzew i siekających mrozów.W języku staropolskim styczeń nazywano „godnikiem” od miesiąca Godów oraz ”lednikiem”. Nazwa „lednik” odnosiła się do niskich temperatur, kojarzona była z lodem i zamarzającymi dawniej stawami, jeziorami czy roślinnością.
„Styczeń, styczeń, wszystko studzi – rośliny, zwierzęta i ludzi”
„Kiedy styczeń najostrzejszy, wtedy roczek najpłodniejszy”
„Kiedy w styczniu mróz panuje, tedy rolnik wykrzykuje”
„Gdy styczeń jasny i biały, w lecie bywają upały”.
Opracownanie: Izabela Jarczyk
Fotografia z 2010 r.


Udostępnij

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email

Ustawienia

Zapisz się do newslettera

Skip to content