Dwór w Świdniku

Świdnik Dwór

Historia

Dwór wzniesiony w 1752 przez ówczesnych właścicieli wsi – Wielogłowskich. Na przełomie XIX i XX wieku w Świdniku były jeszcze trzy nieistniejące dzisiaj dworki: „Niżni” należący do Walterów, „Wyżni”- Gostkowskich i „Na Owieczce”- Reklewskich. W końcu XVIII lub na początku XIX w. pośrodku ściany frontowej dodano kolumnowy ganek. Po 1945, w wyniku reformy rolnej, po wysiedleniu ostatniej właścicielki, Marianny z Walterów Śmiałowskiej, dwór był siedzibą lokalnych władz, szkoły, ośrodkiem wypoczynkowym Akademii Medycznej w Krakowie, ośrodkiem wczasowym Mieleckiego Przedsiębiorstwa Budowlanego. Remonty w latach 1958-1959 i 1978-1980 pozwolił na fizyczne uratowanie obiektu. Po 1989 dwór z parkiem wrócił do prawowitego spadkobiercy, ten jednak w 2002 sprzedał nieruchomość. Nowi właściciele wyremontowali obiekt, przystosowując do funkcji restauracyjno-eventowej. W 2009 przeprowadzono remont dachu pokrywając go nowym gontem.

Opis

Obiekt, choć pochodzi z XVIII w., (1752 r.) jest wzorcowym egzemplarzem późnobarokowego drewnianego dworu wiejskiego, należącego do odmian alkierzowej, charakteryzującej się kwadratowymi dobudówkami wysuniętymi przed elewacje. Dwór zwrócony frontem ku północy, modrzewiowy, z murowanymi fragmentami, o ścianach w konstrukcji zrębowej, tynkowany i bielony. Obiekt parterowy, z facjatką z tyłu, w której trójkątnym szczycie ślepa, półkolista arkada. Dachy namiotowe z pazdurami kryte gontem. Pierwotnie dwór miał dach łamany także na alkierzach. Wejście poprzedza ganek z trójkątnym szczytem wspartym na kolumnach. Korpus główny to sześć pomieszczeń z sienią i salonem na osi. W części zachodniej wprowadzono z czasem dodatkowe wejście dla służby, łamiąc regularność układu. W części wschodniej na belce stropu napis fundacyjny z datą budowy. We wnętrzach dwa, dwukondygnacyjne rokokowe kominki oraz częściowo zachowana stolarka z profilowanymi płycinami, okładzinami futryn drzwi i obramieniami okien, ozdobnymi okuciami. Park krajobrazowy przecięty jest w aleją, poprowadzoną od drogi i zakończoną kolistym podjazdem pod wejściowy ganek. Na końcu alejki po stronie południowo-wschodniej stronie dworska kaplica z XVIII w. Murowana, półokrągła, sklepiona kolebkowo z kamiennym portalem. Wewnątrz obraz Matki Boskiej Bolesnej z początku XIX w. W 1620 chłopi z Łącka, Ochotnicy i Kamienicy dokonali napadu na dwór; według tradycji kaplica dworska wzniesiona została na zbiorowym grobie pomordowanych arian. W XVI w. Rogowscy właściciele Świdnika, byli zwolennikami arianizmu, a dwór prężnym ośrodkiem tego ruchu. Parkowa dwudzielna piwnica, w obrębie ziemnego wału, uważana jest za relikt zboru ariańskiego z lat 1560-1580 zbudowanego przez Marcina Rogowskiego.

Oprac. Roman Marcinek, OT NID w Krakowie, 20-03-2015 r.

Rejestr Zabytków

Świdnik gm. Łukowica – dwór, st. rej. nr 214 dec. L.KS.I-3-55/46 z 13.10.1947 (Nsz)

Bibliografia.
1. A. Matuszczyk, Beskid Wyspowy. Pruszków 2008.
2. Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. I, Województwo krakowskie, Warszawa 1953
3. R. Marcinek, Dwory, zamki, pałace, Kraków 2002

Udostępnij

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email

Ustawienia

Zapisz się do newslettera

Skip to content